In ieder geval werd deze vraag op correcte wijze omschreven: ” het vermogen belegd in de goudactiva “. Er werd in dit verband verwezen naar de “Legal Opinions” van de Europese Centrale Bank omtrent het eigendomsrecht over de goud- en deviezenactiva van een nationale centrale bank van het Eurosysteem. Bij de Banca d’Italia (met eveneens privé aandeelhouders) liggen de eigendomsrechten over de Italiaanse goudactiva “bij wet” bij de Banca d’Italia (en probeert het parlement die te verleggen naar de Italiaanse Staat), bij de Nationale Bank van België heeft een immer betrouwbare Minister van Financiën Didier Reynders (in 2002) “voor rechtszekerheid gezorgd” en deze eigendomsrechten (op sterk betwistbare wijze) verlegd naar de Belgische Staat.

Nochtans was de correcte vraag: aan wie behoort het vermogen toe welke werd belegd in de goud- en deviezenvoorraden van de Nationale Bank van België? En NIET bij wie liggen de eigendomsrechten over de goud- en deviezenactiva. Het is de beursgenoteerde vennootschap die – bij wet verplicht – haar eigen schulden (bankbiljetten, kortlopende deposito’s en reserveverplichtingen) in een bepaalde verhouding moest indekken via een eigen goud- en deviezenvoorraad. Het werd bovendien in het Verdrag opgenomen dat alle financiële risico’s en (positieve of negatieve) financiële resultaten verbonden aan het autonome en onafhankelijke beheer van deze activa verplicht voor rekening moeten komen van de nationale centrale bank zelf (als een dwingende voorwaarde bovendien om deze activa tot uiting te mogen brengen op de balans). Het laten voorkomen dat deze activa “enkel maar worden bewaard” wordt door de ECB beschouwd als een niet toegelaten beperking van de onafhankelijkheid van de NCB.

De Statuten (het Artikel 4) leggen op ondubbelzinnige wijze vast bij wie de rechten over het vermogen (en de winsten) van de vennootschap Nationale Bank van België toebehoren: bij de aandeelhouders van de vennootschap, voor de helft de Belgische Staat en voor de andere helft de privé minderheidsaandeelhouders. Er werd op geen enkele manier ook maar enige afwijkende geldende wettelijke bepaling opgenomen met betrekking tot de rechten over het vermogen belegd in de goud- en deviezenvoorraden. En dus zal elk inkomen verkregen uit het onafhankelijke beheer van de goudactiva, zoals gerealiseerde meerwaarden, zich ofwel verplicht toevoegen aan de kapitaalpositie van de vennootschap ofwel door de Directieraad worden bestemd als aan de aandeelhouders uitkeerbare winsten.

Het is dan ook verwerpelijk dat Michaël Freilich zijn volledige beschrijving uitwerkt, uitsluitend aangevuld met de zogenaamd ondersteunende argumenten vanwege de NBB, en dan bovendien ook nog verwijst naar een “Legal Opinion” vanwege de ECB omtrent de eigendomsrechten van goudactiva doch zich er vervolgens vanaf maakt met de stelling dat “bij alle centrale banken de goud- en deviezenreserves die toebehoren aan de staat op de actiefzijde van de balans staan”, en dat men in “het Verdrag van Lissabon verwijst men naar art. 127(2) van het Verdrag, dat expliciet stelt dat de goudreserves behoren tot de lidstaten en dat de centrale banken deze in bewaring hebben.”

Terwijl de Europese Centrale Bank slechts een ondergeschikt belang geeft aan de werkelijke eigendomsrechten over deze activa (en vooral belang geeft aan de dwingende voorwaarden die deze activa op de balans van de NCB verantwoorden, en aan de financiële onafhankelijkheid), en het doen voorkomen alsof een NCB enkel maar de goudactiva bewaart uitdrukkelijk verbiedt. De slechte wil wordt al helemaal bevestigd wanneer Freilich het heeft over “het toebehoren van het goud (en zelfs bij uitbreiding FX-reserves) aan de Staat is ook geen Belgische uitzondering. Integendeel, het is eerder de regel dan de uitzondering ..”. Om dan vervolgens te verwijzen naar de werkelijke en statutaire eigendomsrechten van de andere nationale centrale banken. Het is precies in dat verband dat er (sedert november 2025) een betwisting loopt over de eigendomsrechten over het Italiaanse goud, waarover de werkelijke eigendomsrechten BIJ WET bepaald liggen bij .. de Banca d’Italia! Zijn “verdere bevestiging” in de “Legal Opinon” van de ECB maakt het dan helemaal af.

” Mogelijk is er een afwijkende rapportering van de NBB in vergelijking met de overige nationale centrale banken binnen de eurozone, zoals De Nederlandsche Bank of de Bundesbank, met betrekking tot het opnemen van de herwaarderingsmeerwaarden. ” Zou een volksvertegenwoordiger met dergelijke mogelijkheden werkelijk rekening houden? Het zou hem in dat geval sieren om, gezien de enorme – financiële en andere – belangen, als parlementair de vraag te stellen aan de Europese Centrale Bank? Of minstens de bevoegde Minister van Financiën interpelleren, met de vraag om de ECB een eigen “Legal Opinion” hieromtrent af te laten leveren. Wanneer men echt diepgravend tewerk wil gaan?

Er gelden geen uitzonderingen, voor welke volledig geïntegreerde Nationale Centrale Bank van het ESCB dan ook.

” Als lid van de wetgevende macht enerzijds, en met inachtneming van de scheiding der machten anderzijds, kan ik niet anders dan concluderen dat het mijn plicht is als parlementslid het oordeel van het hoogste rechtscollege in onze democratie te eerbiedigen en te respecteren. Dit is essentieel om de rechtsstaat te waarborgen en het evenwicht tussen de machten te behouden. ”

Als lid van het Parlement moet men perfect de werkelijke “ratio legis” kunnen achterhalen, en bij enige twijfel een vraag stellen aan het hoogste rechtscollege in onze democratie? Precies om onze rechtstaat te waarborgen?

” Het Hof beklemtoonde dat de NBB een specifiek statuut heeft, waarbij de rol van de Staat als houder van de seigneuriage onderscheiden moet worden van zijn positie als aandeelhouder. Het voegt hieraan toe dat dit specifiek statuut bovendien met zich meebrengt dat de rechten van de aandeelhouders van de NBB niet dezelfde zijn als die van aandeelhouders van andere naamloze vennootschappen. Het Hof erkent dat het verantwoord is om maatregelen te nemen die de toekenning van de seigneuriage aan de Staat moeten waarborgen en dat de private aandeelhouders geen aanspraak kunnen maken op de seigneuriage-inkomsten van de Staat. De nieuwe winstverdelingsregels doen, naar het oordeel van het Hof, geen afbreuk aan de rechten van de private aandeelhouders en kunnen niet als een onteigening worden beschouwd.” (NBB rapport 2010)

Deze tekst werd niet hernomen uit het vonnis noch uit de conclusies uit de procedure voor het Grondwettelijk Hof, maar uit het ondernemingsverslag van de NBB (2010). Alhoewel we niets afdoen aan de inhoud. Het was de ‘ratio legis’ om de Staat als houder van de seigneuriage inderdaad een deel van ‘de seigneuriage’ van de NBB te waarborgen, omdat de aandeelhouders geen aanspraak zouden kunnen maken op die seigneuriage. Het Artikel 32 was het maatregel die een soevereine Staat mag nemen om het algemeen belang te dienen.

Zowel de Wetgever als het Grondwettelijk Hof hebben echter het fundamentele onderscheid tussen ‘de seigneuriage’ enerzijds en ‘de vergoeding voor het kapitaal’ anderzijds, alsook het onveranderde en blijvende respect voor die vergoedingen (en de belofte er niet aan te raken) herhaaldelijk bevestigd. Ik neem aan dat volksvertegenwoordiger Freilich de inkomsten uit het onafhankelijke beheer van de goud- en deviezenactiva NIET tot ‘de seigneuriage’ van de NBB rekent? Dat hij enig diepgravend werk heeft gedaan omtrent de winsten welke de Directie- en Regentenraad (vanaf boekjaar 2009) jaarlijks naar de Belgische Schatkist hebben bestemd? De vraag blijft: ” kan een houder van de seigneuriage (en vooral wanneer hij geen aandeelhouder zou zijn van de centrale bank) enige aanspraak maken op de fundamenteel onderscheiden vergoeding voor het kapitaal? “. En hebben de privé aandeelhouders miljarden euro’s ‘seigneuriage’ ontvangen, of heeft de Staat alle financiële risico’s (en miljardenverliezen) bij de aandeelhouders gelaten nadat zij die aandeelhouders hun miljarden euro’s vergoeding voor die risico’s heeft onteigend?

Wanneer de Directieraad zich zou beperken tot de verdeling en bestemming van uitsluitend de seigneuriage van de NBB zijn de rechten van de aandeelhouders inderdaad gerespecteerd. Dit is in belangrijke mate NIET het geval. De opbrengsten uit het onafhankelijke beheer van de goud- en deviezenactiva betreffen GEEN seigneuriage, horen tot de vergoeding voor het kapitaal. Mits de juiste vraagstelling en argumentering zal het Grondwettelijk Hof dit zonder enige twijfel moeten bevestigen.

” Ideaal zou de overheid hierbij een onafhankelijke commissie van experts kunnen aanstellen om een eerlijke prijs voor de aandelen te bepalen. Dit proces zou zorgen voor transparantie en vertrouwen bij de privéaandeelhouders dat ze een eerlijke waarde ontvangen voor hun aandelen. “

Natuurlijk in de veronderstelling dat de minderheidsaandeelhouders akkoord gaan met een uitkoopbod, en de “eerlijke prijs”. Dit alles zou te bepalen zijn door “een onafhankelijke commissie”, samen te stellen door .. ons parlement? Met toezicht op het respect voor onze rechten door .. de toezichthouder FSMA?

Die onafhankelijke commissie werd reeds bij herhaling voorgesteld. NIET om een eerlijke prijs te bepalen, doch wel om de werkelijke vermogensrechten over het vermogen belegd in de officiële externe reserve-activa te bepalen, en wat de juiste verdeling van ‘de seigneuriage’ juist kan omvatten. Om de bepalingen van enkele geldende artikels van de Organieke Wet tegen het licht te houden, en nog zoveel meer wat bij de genoteerde NBB wel mogelijk blijft maar bij andere vennootschappen onmiddellijk wordt afgestraft.

Volgens Freilich zijn kleine of minderheidsaandeelhouders van beursgenoteerde bedrijven in ons land vaak de dupe van het malgoverno bij die bedrijven, en hij neemt Nyrstar als een voorbeeld. Waar de meerderheidsaandeelhouder Trafigura de zinkgroep van binnenuit verzwakte om de totale controle te verwerven. Freilich noemde een uitbreiding van de bevoegdheden van toezichthouder FSMA een mogelijke maatregel om minderheidsaandeelhouders van genoteerde bedrijven beter te beschermen. Enkele Kamerleden spraken in hun tussenkomst van een belangrijk probleem, en de gevraagde hoorzitting werd op 26 november 2024 goedgekeurd (en is op doorgegaan begin januari 2025), met deelname van Kris Vansanten (Quanteus), Bernard Tuysbaert (Deminor), Marieke Wyckaert (KU Leuven) en J-P Servais en Annemie Rombouts (FSMA).

Ook de FSMA zelf had reeds eerder (eind 2022) voorstellen gedaan om te verhelpen aan de tekortkomingen in haar toezicht over de beursgenoteerde bedrijven.

Noch deze voorstellen vanwege de FSMA zelf (2022), noch de hoorzitting in het Parlement (begin 2025) hebben tot op vandaag ook maar enig concreet resultaat opgeleverd.

Bij de Nationale Bank van België heeft de Belgische Staat, weze het als meerderheidsaandeelhouder weze het als Soevereine Staat, de genoteerde vennootschap voor miljarden euro’s beweerde seigneuriage-winsten en gerealiseerde meerwaarden op haar goudactiva onteigend. Naast nog zovele andere onteigeningen, die niet de aandacht van de media of andere krijgen. De vennootschap werd van binnenuit verzwakt, de te verwachten miljardenverliezen hebben vervolgens de volledige kapitaalpositie weggeslagen, en zal worden geconfronteerd met een negatieve kapitaalpositie van zo’n vier miljard euro.

Op geen enkel moment heeft de toezichthouder FSMA ingegrepen, ter bescherming van de belangen van de weerloze private minderheidsaandeelhouders. Misschien omdat haar instrumentarium ontoereikend is, maar ongetwijfeld vooral omdat er nooit iets werd gedaan om aan een reusachtig en onverantwoord belangenconflict te verhelpen.

Het is in dit kader dat de initiatieven van volksvertegenwoordiger Michaël Freilich moeten worden gezien. Aan om het even welk initiatief, welke – na meerdere jaren – geen enkel gevolg laat staan enig effectief resultaat krijgt, of integendeel na de bevindingen van een eigen diepgravend onderzoek door hem zelf de doofpot wordt ingeschreven, hebben weerloze kleine beleggers helemaal niets! Niet de minderheidsaandeelhouders van Nyrstar, niet die van de Nationale Bank van België, niet die van alle andere op Euronext Brussels noterende bedrijven. En dus blijft België dan maar de FAR WEST!